Af žjóšrembu og andlegum vindverkjum


 

   Nś er mikiš talaš um aš byggja žurfi nżtt Ķsland.  Treysta gömlu gildin og horfa til žjóšlegra veršmęta. Halda į lofti žvķ sérstaka og veršmęta sem viš eigum og höfum misst sjónar į.  Žį er naušsynlegt aš leggja af žann barnalega žjóšrembing sem viš höfum tamiš okkur undanfarin glešskaparįr; Ķsland er stórasta land ķ heimi. Žjóšremban er hęttuleg og hefur įtt sinn žįtt ķ aš leiša okkur į žann staš sem viš erum į ķ dag. Žennan skelfilega staš. Miklu frekar eigum viš aš reyna aš horfa meš gagnrżniaugum į stöšu okkar ķ samfélagi žjóšanna .

   Og hvaš erum viš? Ja,viš erum  dugleg žjóš.  Heldur ekkert vitlausari en ašrir og sęmilega upplżst og menntuš. Og viš eigum vissulega framśarskarandi fólk ķ einstökum greinum sem  jafnast į viš žaš fremsta hjį öšrum žjóšum. En hjį okkur koma slķkir einstaklingar ekki fram nema į margra įra fresti  - og fįir - ķ fullu samręmi viš fįmenni žjóšarinnar. Žjóšremban var farin aš telja okkur trś um aš hér į landi vęru hlutfallslega miklu fleiri snillingar en flest fjölmennari samfélög gętu stįtaš af. Viš vęrum einstök afburšažjóš. Til dęmis um žaš var fólki var talin trś um aš hver einasti jakkafataklęddur unglingspiltur meš örlitla višskiptamenntun vęri fjįrmįlasénķ į heimsvķsu. Viš vorum ein gįfašasta og hamingjusamasta žjóš veraldar. Og žeir sem ekki voru tröllvaxnir til höfušsins hefšu afburša kosti į öšrum svišum. Hér vęri fallegasta kvenfólk ķ heimi og sterkustu karlarnir. Žaš vęri ķslenska loftiš sem vęri svo heilnęmt og ķslenska fęšiš gerši okkur aš ofurmönnum. Ķslenskur matur vęri sį eini sem bošlegur vęri og allt śtlenskt fęši baneitraš óęti. Viš eigum enga samleiš meš öšrum žjóšum, viš erum svo sérstök - sennilega svo miklu fremri į flestum svišum. Viš erum eyland ķ fleiri en einum skilningi.

   Žaš er ekki žannig. Hęttum žessum fķflaskap. Sumt hefur tekist įgętlega ķ samfélaginu okkar, en annaš mišur. Sumt mjög illa. Viš Ķslendingar erum bara venjulegar manneskjur. Ekkert hlutfallslega stórkostlegri en žęr nįgrannažjóšir sem eru skyldastar okkur.  Hvaš ętti susum aš hafa gert okkur aš slķkum ofurmönnum ?

   En viš eigum fallegt land sem orkar sterkt į alla sem kynnast žvķ.  Jafnvel žótt flest nįttśrufyrirbrigši sem finnast į landinu og žykja fallegust , séu til annarsstašar į jöršinni žį er óhętt aš fullyrša skrumlaust aš Ķsland er aš mörgu leyti einstakt.  Į góšum degi er Ķsland paradķs į jöršu. Viš eigum aušvitaš aš vera stolt af žvķ og umgangast žaš af viršingu.

   Nś žegar žjóšin er aš taka sig saman og rķsa upp į lappirnir eftir alvarlega brotlendingu žį fer ekki hjį žvķ aš hśn leggist ķ einhverkonar endurmat į žvķ sem skiptir mįli og er henni raunverulega einhvers virši. Reyna hugsanlega aš skapa sjįlfsmynd sem gęti veriš nęr raunveruleikanum en sś sem viš höfum haldiš į lofti. Vekja athygli į žjóšlegum veršmętum. Kannski er ekki um svo aušugan garš aš gresja. Hér eru hefšir fįar og ekki stórkostlegar žegar boriš er saman viš grónar og menningaržjóšir.  Viš eigum bókmenntirnar. Žęr byggingar sem viš getum sżnt erlendum gestum okkar eru engar glęsihallir. Hrörlegu torfbęirnir eru kannski vitnisburšur um žaš sem viš getum veriš stoltust af; aš hafa žraukaš ķ žessu erfiša landi ķ ellefu hundruš įr og tekist aš byggja upp žjóšfélag sem stenst žokkalega samanburš viš nįgrannarķkin. Viš höfum sigrast į erfišri nįttśru og haldiš lķfi. Žaš er okkar stóri sigur. Og sķšast en ekki sķst; viš eigum ķslenska hestinn.  Hann er einstakur. Glešilegt įr!!

 


Spurt er.....

  Žegar mikiš liggur viš benda blaša- og fréttamenn oft į mikilvęgi stéttar sinnar meš žvķ aš kalla hana hiš fjórša vald samfélagsins  - hvorki meira né minna. Skemmst er aš minnast deilunnar sem fylgdi fjölmišlafrumvarpinu og fagurgalans sem blašamenn höfšu uppi um starf sitt og mikilvęgi žess fyrir samfélagiš. Frjįlsir, öflugir og upplżsandi fjölmišlar vęru ein af fjórum grunnstošum samfélagsins. Spurt er ; hvar voru hinir įgengu og upplżsandi blaša- og fréttamenn ķ ašdraganda žess įstands sem nś rķkir į Ķslandi?  Į einum mįnuši hefur Ķsland hruniš nįnast til grunna. Og nś hefur žegar komiš ķ ljós aš żmsar bjöllur voru farnar aš hringja sem gįfu til kynna aš vį var ķ ašsigi og gįfu fjölmišlafólki fulla įstęšu til aš skoša stöšuna frekar og meta ašstęšur gaumgęfilega. Gķfurlegir hagsmunir voru ķ hśfi. Hvaš brįst? Skżrslur voru tiltękar sem gįfu til kynna aš įstandiš var mjög alvarlegt. Hvar voru hinir upplżsandi rannsóknarblašamenn, sem telja sig fjórša vald samfélagsins?  Hvers vegna gįfu žeir ekki almenningi višvörun meš upplżsandi umfjöllun?  Er ekkert gagn af ķslenskum blöšum? Įttum viš frekar aš taka mark į erlendum dagblöšum ? Žau reyndust miklu nęr žvķ aš meta stöšuna rétt. Eru ķslenskir fréttamenn bara hęfir til aš segja fréttir af atburšum sem žegar hafa įtt sér staš? Hvernig stóš į žessari vanhęfni eša mešvirkni? Er hugsanlegt aš hagsmunir ķslenskra fjölmišla skarist of mikiš viš persónur og leikendur ķ hinum dramatķsku įtökum sem žjóšin stendur frammi fyrir? Er ekki fullt tilefni fyrir ķslenska fjölmišlamenn til aš skoša sķna stöšu ķ ljósi atburša sķšustu vikna? Žeir hafa brugšist hlutverki sķnu meš blindri žjónkun viš eigendur sķna og umrįšamenn.

Ķ sannleiksįst og friši

  Žaš skortir talsvert į fagmennsku ķ störfum blaša- og fréttamanna. Oft birtast ķ fjölmišlum hįvašasamar fréttir og frįsagnir af hneykslanlegum hlutum og lįtiš er eins og efni standi til sišbótar - aš tilstušlan fjórša valdsins. Sišleysiš hrošalegt. Įręšiš og sjįlfstraustiš skortir ekki. Mįlin eru opnuš og rótast og gramsaš ķ hlutunum – żjaš aš żmsu og margt gefiš ķ skyn en ekkert fullyrt. Hlutirnir geršir tortryggilegir og leitt aš žvķ lķkur aš um lögbrot sé aš ręša. Stundum er įreišanlega bullandi lögleysa  og sullandi sišleysi į feršinni en žaš fęst sjaldnast stašfest.    Umfjöllun ķslenskra fjölmišla um mörg lagaleg og sišferšileg įlitamįl er oftast įkaflega yfirboršsleg. Žaš skortir śthald og getu til aš fylgja mįlum til enda – ekki bara slengja fram fullyršingum og lįta sķšan slag standa. Žetta komast ķslenskir fjölmišlar upp meš og žegar žį  brestur žrek og geta til aš klįra og komast aš nišurstöšu segjast žeir vera aš skapa umręšu og žaš sé svo mikilvęgt  aš žaš réttlęti jafnvel dylgjur og hįlfkvešnar vķsur.   Ķ flestum tilfellum eru žetta unglingarnir į fjölmišlunum sem eru aš reyna aš skapa sér nafn og fara offari ķ vinnuglešinni. En oft eru žaš lķka reyndir blašamenn sem haldnir eru žekktu mannkynsfrelsaraheilkenni og telja sig, og bara sig, kunna skil į hinum eina sannleika. En ritstjórar eiga aš vķsa veginn. Ķ flestum tilfellum eru žetta – sem betur fer - ómerkileg dęgurmįl sem reynt er aš blįsa upp en af og til koma upp alvarleg mįl og žį reynir į getuna. Žaš žarf ekki aš fara langt aftur til aš finna dęmi. Nś er t.d. fyrirferšarmikš mįl žar fjallaš er um andlįt ungrar stślku sem var til mešferšar į Landspķtala – Hįskólasjśkrahśsi. Eftir žvķ sem skilja mį af fréttum eru mįlsatvik žau aš stślkan lį inni vegna sżkingar sem hśn varš fyrir ķ śtlöndum. Hśn ku hafa veriš fyrrum fķkniefnaneytandi en veriš utan neyslu um nokkurt skeiš. Sķšan gerist žaš aš stślkan lést į sjśkrahśsinu  - af völdum eiturlyfja – žar sem hśn var ķ mešferš vegna sżkingar. Fašir stślkunnar fullyršir aš eiturlyfjasali į sama sjśkrahśsi hafi selt henni fķkniefni inni ķ reykherbergi og skammturinn hafi oršiš dóttur sinni aš fjörtjóni.  Hann styšur fullyršingu sķna żmsum rökum og m.a. žeim aš rekja megi sķmtöl śr sķma dóttur sinnar til žessa sölumanns skömmu fyrir atburšinn. Forrįšamenn sjśkrahśssins telja ekki loku fyrir žaš skotiš aš eiturlyfjavišskipti geti įtt sér staš mešal sjśklinga. Žaš er  margt ķ žessu mįli sem žarfnast skošunar og eftirfylgni. Hér er ekki nęgilegt aš žyrla upp moldvišri og lįta svo žar viš sitja. Lést stślkan af völdum fķkniefna sem seld eru inni į sjśkrahśsinu? Hvernig getur fagfólk sjśkrahśssins komist hjį žvķ aš verša vart viš slķkt? Hvernig stendur į žvķ aš mįlflutningur lögreglu stangast į viš fullyršingar föšur stślkunnar? Mįliš getur aušvitaš veriš persónulegt og viškvęmt og ekki er alltaf allt sem sżnist ķ hlutum sem žessum.  Jafnvel žótt svo kunni aš vera  – aš hér séu miklar og erfišar tilfinningar sem hugsanlega rugli dómgreind -  var žį nokkur įstęša til aš fara af staš meš žeim hętti sem gert var?   


Ófrišurinn į Akureyri

 

 Séreinkennlileg afstaša Akureyringa til śtihįtķša. Žeir sękjast eftir žvķ aš lokka fólk til bęjarins meš allskonar uppįkomum og hįtķšahöldum, sem viršast sakleysislegar s.s. barna- og fjölskylduhįtķšin „Halló Akureyri“ og nśna žessi nżlišna bķlahįtķš.  Allt viršist rólegt og ešlilegt. En svo gerist eitthvaš.  Žaš viršist eins og žaš fari alltaf allt śr böndunum og fólk bókstaflega tryllist um leiš og žaš kemur til Akureyrar. Eša svo er aš skilja į lögreglu stašarins. Žaš logar allt ķ slagmįlum, fyllerķi og dópneyslu. Ķ žessum lķka fallega bę. Lögreglan fęr ekki viš neitt rįšiš. Žarf aš kalla śt allt tiltękt varališ og gekk illa aš fį menn til starfa. Margir voru hręddir og sögšust ekki žora. Öšruvķsi mér įšur brį. Af hverju er svona erfitt aš halda frišinn į Akureyri?  Ég held aš lögregluliš stašarins sé žaš aumasta į öllu landinu. Žaš heyrast aldrei svona kveinstafir frį öšrum bęjarfélögum, sem žurfa aš halda utan miklu erfišari samkomur en žetta. Ef kirkjužing yrši haldiš į Akureyri mundi lögreglan į stašnum ekki rįša viš žaš. Žaš mundi leysast upp ķ hópslagsmįl į torginu og fjöldahandtökur. Aš ég ekki tali um dópneysluna.


Framsóknarmašurinn - tegund ķ góšu jafnvęgi

  Mér hefur ęvinlega veriš hlżtt til framsóknarmanna. Ég er alinn upp į framsóknarheimili og hef kynnst mörgum framsóknarmönnum . Žeir eru yfirleitt skemmtilegir - sérstaklega karlarnir. Žeir eru léttir ķ skapi enda eru alvarleg stjórnmįlaleg spursmįl ekki aš angra žį. Žeir eru léttlyndir. Framsóknarmenn segja ekki hefšbundna brandara meš pönslķnu. Framsóknarmenn segja sögur. Gamansögur.  Žęr verša oft langar og vilja fara śt um vķšan völl - lengjast ķ miklum  ęttfręšipęlingum - meš viškomu į mörgum bęjum og enda sķšan eiginlega aldrei.  Žaš hentar lķka framsóknarmönnum aš enda ekki sögurnar formlega. Halda öllu opnu ef eitthvaš gott skyldi reka  į fjörurnar.

  Framsóknarmenn eru félagslyndir og hafa gaman af žvķ aš sitja fundi. Žeir hafa ekkert sérstaklega gaman af fundarefninu. Meira gaman af spjallinu ķ kaffihléinu. Ķ fari žeirra er pólitķskt kęruleysi og léttlyndi sem helgast af žvķ aš stefnan eša hugmyndafręšin veldur žeim ekki įhyggjum.  Ekki svo nauiš. Žaš žykir hins vegar mikill kostur og gefur framsóknarmanni aukna žyngd ef hann hefur į hrašbergi eins og eitt öflugt ęttjaršarljóš žegar viš į.  Žeir eru ķ hjarta sķnu vissir um aš Ķsland er best.  Hér er fallegast. Hér er fallegasta kvenfólkiš og gįfušustu karlmennirnir.  Óžarfi aš sękja eitthvert annaš. Allt samstarf og samvinna viš ašrar žjóšir er varasamt. Žaš eru ekki nema allra vķšsżnustu framsóknarmenn sem ķ mesta lagi hrķfast af Noršmönnum. Lengra veršur ekki gengiš.  Viš erum hin śtvalda žjóš. Žeir eru fullvissir um aš ķslenskur landbśnašur er svo langbestur aš žaš žarf ekki aš ręša žaš frekar.  Allt žaš jukk sem śtlendingar hafa veriš aš éta gegnum aldirnar er óhollusta. Stórhęttulegt og fullt af skķt. Guš forši okkur frį žvķ.  Ég hef veriš meš noršlensku framsóknarfólki ķ Spįnarferš og sś fjölskylda fór meš fullar töskur af ķslensku skyri og lambakjöti. Engin įhętta tekin. Og svo eru žaš dalirnir og fossarnir. Betra į daušlegi heimurinn eigi.

  Į upphafsįrum sķnum var Framsóknarflokkurinn einskonar pólitķskur armur ungmennafélagshreyfingarinnar. Žį var žörf og not fyrir flokk eins og hann. Sjįlfstęšisbarįttan ķ algleymingi og bęndur ķ sóknarhug. En nś eru breyttir tķmar. Ungmennnafélagshreyfingin er nįnast ellidauš og Sambandiš horfiš, bęndur oršnir örfįir og Framsóknarflokkurinn žvķ kominn af fótum fram. Verkefnalaus. Śtvegar žó dyggum flokksmönnum góša vinnu og stendur vörš um erfšagóssiš. Žó er nóg til af framsóknarmönnum. Framsóknarmašur er hér samheiti yfir tegundina en ekki einungis žann žrönga hóp sem  styšur flokk meš sama nafni. Framsóknarmenn  eru ķ öllum flokkum og aušžekkjanlegir. Flestir eru žeir aušvitaš ķ Vinstri gręnum, en žeir eru lķka fjölmennir ķ Sjįlfstęšisflokknum.  Fęstir eru sennilega ķ Samfylkingunni enda er hśn sķfellt aš klifa į samvinnu viš ašrar žjóšir af fullkomnu įbyrgšarleysi. Framsóknarmenn telja okkur aušvitaš ekkert erindi eiga meš skręlingjažjóšum Evrópusambandsins. Žeim žjóšum sem um aldarašir höfšu lifaš hįmenningarlķfi į mešan viš geršum okkur žaš enn til dundurs aš tżna lżsnar hvert af öšru ķ dimmum og saggafullum torfkofum.  Viš žurfum ekkert aš flytja inn erlenda ómennsku. Framsóknarmenn allra flokka eru žjóšernissinnašir ķhaldsmenn sem eiga aušvelt meš aš tala sig upp ķ funheita ęttjaršarįst  į góšum degi.  Hvaš sem Framsóknarflokknum lķšur žį verša framsóknarmenn til į mešan land byggist. Ķ mér blundar framsóknarmašur.

 

Reykingar og hundaskķtur

  

  

 

   Stundum eru hlutir - sem eru ķ ešli sķnu mjög lķkir - metnir į gjörólķkan hįtt. Nś žegar reykingabanniš er gengiš ķ gildi rifjast upp żmsar sennur sem ég hef tekiš viš reykingafólk. Ein var af žvķ tilefni aš viš sįtum eitt sinn félagar inni į kaffistofu og enginn okkar reykti  -  loftiš ķ herberginu žvķ hreint og tęrt. Sķšan bętist mašur ķ hópinn og fęr sér kaffibolla og gerir sig lķklegan til aš fį sér sķgarettu. Žį fórum viš žessir reyklausu aš malda ķ móinn og benda viškomandi į aš žaš sé engin sanngirni ķ žvķ aš viš fjórir žurfum aš lķša fyrir žennan ósiš hans. Hér mundi allt fyllast af reyk og ólykt sem viš kęršum okkur ekkert um.  Ég benti honum į aš žaš hefši ekki žótt viš hęfi ef hann hefši komiš inn og byrjaš aš leysa vind įn aflįts og ekki hętt fyrr en andrśmsloftiš vęri oršiš óbęrilegt. Žessi samlķking fannst vini okkar alveg śt ķ hött. Ég benti honum į aš sennilega vęri višrekstrargasiš ekki nęrri eins óhollt og tóbaksreykurinn - žó ég vęri svosem ekki aš hvetja hann til aš taka frekar upp žann siš.  Žeir sem malda ķ móinn nśna munu innan fįrra vikna žagna og eftir įr eša svo veršum viš bśin aš gleyma žvķ aš eitt sinn voru leyfšar reykingar į veitingastöšum.

   Hundum hefur fjölgaš mikiš ķ žéttbżli. Hundar af żmsum fįgętum og framandi kynstofnum eru mjög vinsęl gęludżr nś um stundir.  Ķ sumum tilfellum hefur fólk greitt talsverša fjįrmuni fyrir dżrin og  veitir žeim mikla athygli og į mörgum heimilum eru žeir komnir fremst ķ forgangsröšina  - fram fyrir börnin. Žeim lżšst margt sem okkur mannfólkinu er yfirleitt ekki leyfilegt. Nįgranni minn į t.d. hund sem hafšur er śti ķ garši geltandi tķmunum saman svo mašur getur varla haldiš uppi samręšum inni hjį sér. Og stundum bregšur hann sér yfir ķ garš til mķn til aš skķta. Hvers vegna lżšst žetta hjį hundum en ekki mönnum? Ég hef hugsaš um žaš ķ fullri alvöru aš stökkva śt ķ garš nśna eitt góšvišriskvöldiš og  öskra og garga ķ svona klukkutķma og bregša mér svo yfir ķ garšinn hjį nįgrannanum og leysa nišur um mig og skķta.  Žaš er hundur ķ mér.

 

  

 


Allt aš fara til......

 Žegar ég las eftirfarandi fyrirsögn ķ Mogganum "Ofbeldi gegn lögreglumönnum - hvaš er til rįša?"   žį hélt ég aš žar vęri į feršinni skop og fķflagangur. Enn eina feršina veriš aš gera lķtiš śr lögreglunni meš hįši og skopi. Svo kom ég auga į aš greinarhöfundur er sįlfręšingur hjį lögreglustjóra og žį sį ég nįttśrlega aš žetta var ekkert grķn.  Žetta hljómar einhvern veginn algerlega absurd, aš lögreglužjónar - holdgerfingar hreysti og valds - séu farnir aš kvarta eins og smįstrįkar yfir ofbeldi. Žetta var ekki svona ķ gamla daga. Žį žorši ekki nokkur mašur aš yrša į lögreglužjón aš fyrra bragši. Žaš er allt komiš į haus ķ žessari tilveru manns. Mašur bķšur bara eftir aš lögreglumönnum verši naušgaš - ķ bśningnum. 

Aš bera sand į Kleppi

  Fyrsta leikhlutverk mitt eftir skóla var ķ einžįttungi Agnars Žóršarsonar, "Sandur". Agnar var sonur Žóršar Sveinssonar yfirlęknis į Kleppi og fjallaši verkiš um žrjį vistmenn į Kleppi sem eyddu deginum ķ aš bera sand ķ fötum nešan śr kjallara og upp į efstu hęš. Žar sturtušu žeir śr fötunum ofan ķ rennu og žašan rann sandurinn sķšan aftur ofan ķ kjallara.  Sagan segir aš žegar žetta hafi veriš ašferš žeirra tķma til aš kanna andlegt heilbrigši vistmanna; um leiš og žeir įttušu sig į žvķ aš žeir voru alltaf aš bera sama sandinn žį voru žeir śtskrifašir heilbrigšir. Žetta er einföld ašferš sem mętti taka upp og nota vķša annars stašar ķ žjóšfélaginu.

Kristrśn Heimisdóttir og Staksteinar

  Hśn er skemmtilega ķslensk og framsóknarleg śttekt Staksteina ķ dag į Kristrśnu Heimisdóttur, nżjum ašstošarmanni Ingibjargar Sólrśnar. Staksteinar trśa žvķ aš žetta hafi veriš vel vališ hjį Ingibjörgu žvķ afi hennar Kristrśnar hafi veriš óskaplega vel lįtinn prestur uppi ķ Borgarfirši og Staksteinar minnast sérstaklega kaffibošanna hjį prestshjónunum ķ messulok og telja aš Kristrśn muni fyrir vikiš vera leištogaefni Samfylkingarinnar. Žetta er svo rammķslensk greining og śttekt aš mašur sér Staksteina fyrir sér žegar hann fęr sér vel ķ nefiš aš loknum skrifunum.  Öšruvķsi mér įšur brį. Ašstošarmašurinn  fęr heldur betri trakteringar en yfirmašurinn hefur fengiš hjį sama höfundi.

Mér er sama um Paris Hilton

  Žaš lķšur ekki sį dagur aš ekki berist fréttir af Paris Hilton. Nįnast į hverjum degi flytja blöš og sjónvarp okkur fréttir af žessari stślku. Og hvaš er svona merkilegt viš Paris Hilton? Įšur en ég kynnti mér mįliš žį hélt ég aš žetta vęri afreksmanneskja į einhverju sviši sem hefši fariš framhjį mér, eins og reyndar margt annaš merkilegt. En eftir stutta rannsóknarvinnu žį komst ég aš žvķ aš stślkan er fulltrśi žess ómerkilegasta ķ Amerķskri menningu. Hśn er af aušmannafjölskyldu og hefur misst fótanna hvaš eftir annaš į stuttri ęvi og hennar erfišleikar og óhamingja stafar af ofdekri og aušsęld.  Hśn er meira og minna undir įhrifum fķkniefna eša įfengis og grófar klįmmyndir af henni ganga į netinu. Nżlega var hśn tekin af lögreglu vegna ölvunaraksturs og žarf aš sitja ķ fangelsi vegna brotsins. Žaš mįl hefur bókstaflega skekiš allan hinn vestręna fjölmišlaheim.  Hver er įstęšan fyrir žvķ aš ķslenskir fjölmišlar sjį įstęšu til aš flytja okkur nįkvęmar fréttir af žessari naušaómerkilegu stślku vestur ķ Amerķku? Er ekki eitthvaš verulega brogaš viš žetta?

 


Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband